Viêm màng não do Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây qua đường hô hấp. Bệnh có thể  gây tử vong trong vòng 24 giờ sau những triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Bệnh xảy ra quanh năm, nhất là khi thời tiết bắt đầu trở lạnh, mùa đông-xuân. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi, thanh thiếu nhiên và thanh niên.

Hình ảnh xuất hiện nốt tử ban ở bệnh nhân nhiễm Não mô cầu

Bệnh lây truyền bằng tiếp xúc trực tiếp qua đường hô hấp với các hạt nước miếng bị nhiễm vi khuẩn não mô cầu từ người nhiễm khuẩn sang mũi họng của người cảm nhiễm. Mọi người đều có cảm nhiễm với vi khuẩn não mô cầu nhưng tỷ lệ mắc bệnh có biểu hiện lâm sàng thấp và tỷ lệ mắc bệnh giảm dần theo lứa tuổi tăng lên. Sau khi bị nhiễm khuẩn, kể cả những thể không có biểu hiện lâm sàng vẫn để lại miễn dịch cho cơ thể.

Bệnh do Não mô cầu ở trẻ em có biểu hiện tương tự như triệu chứng của các bệnh viêm đường hô hấp, bao gồm: Sốt cao 39 - 40 độ, Buồn nôn và nôn, Đau đầu, chóng mặt, Đau họng, chảy nước mũi. Sau đó xuất hiện ban đỏ ở những vùng da mỏng, đầu các ngón tay, chân, Cứng gáy, đau cổ, Sợ ánh sáng, Mê sảng, lú lẫn, Co giật, Mất ý thức, rối loạn cảm giác. Ngoài các triệu chứng trên, trẻ bị viêm màng não mô cầu còn xuất hiện những nốt tử ban trên da sau khi phát sốt 1-2 ngày. Các nốt tử ban này có màu xanh tím hoặc đỏ thẫm, nổi bật trên da với đường kính từ 1-5mm. Chúng có thể xuất hiện độc lập hoặc liên kết với nhau tạo thành đám, lan truyền nhanh chóng hình thành vùng da hoại tử với bề mặt phẳng. Sự xuất hiện của các nốt tử ban, nhất và vùng thân mình và hai chân là dấu hiệu cho thấy trẻ đang bị nhiễm độc nặng và đang phải đối mặt với biến chứng của viêm màng não mô cầu. Trẻ sẽ sớm gặp phải biến chứng nhiễm trùng huyết, suy đa tạng, thậm chí là tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Viêm màng não mô cầu diễn tiến nhanh và nguy hiểm, vì thế, trẻ cần được phòng bệnh càng sớm càng tốt. Biện pháp hiệu quả nhất chính là tiêm vaccine.

Một yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh viêm màng não do não mô cầu là hạn chế sự lây truyền vi khuẩn qua đường hô hấp. Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc các bề mặt công cộng, giúp loại bỏ vi khuẩn và giảm nguy cơ lây lan. Việc đeo khẩu trang, che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi giúp ngăn chặn sự phát tán của các giọt bắn chứa vi khuẩn.

Ở những nơi đông người, như lớp học cần thông thoáng để giảm mật độ vi khuẩn trong không khí. Không dùng chung đồ cá nhân như ly uống nước, bàn chải đánh răng, khẩu trang hoặc khăn mặt với người khác, đặc biệt là người có dấu hiệu nhiễm bệnh.

Cần hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng viêm đường hô hấp như sốt, ho, đau họng hoặc sổ mũi. Khi trong gia đình hoặc cộng đồng có người được chẩn đoán mắc viêm não mô cầu, các biện pháp cách ly và điều trị dự phòng cho những người tiếp xúc gần là điều bắt buộc.

Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, đau đầu, buồn nôn và nôn, cứng cổ, cần đưa đến ngay các cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời./.

                                                                                                  Nguyễn Minh Thời

                                                                                                   TTYT Tịnh Biên